• znaczenie diagnostyczne wybranych metabolitów (znaczenie aktywacji i detoksykacji) w procesie biotransformacji ksenobiotyków;
• identyfikacja substancji po upływie czasu od ekspozycji (okres wykrywalności i rodzaj materiału biologicznego wykorzystywanego do badań);
• korelacja stężenia metabolitu z czasem od zatrucia;
• omówienie metabolitów w cyklu ćwiczeniowym: kwas mrówkowy - mechanizm toksyczności, znaczenie badania mrówczanów w późnej fazie zatrucia metanolem; kwas glikolowy, glikoksalowy i szczawiowy - mechanizm toksyczności, znaczenie badania metabolitów w późnej fazie zatrucia glikolem etylenowym; 6-monoacetylomorfina w zatruciu heroiną, benzoiloekgonina w intoksykacji kokainą; 11-nor-9-karboksy-∆9-tetrahydrokannibinol po ekspozycji na marihuanę;
• ćwiczenia obliczeniowo-interpretacyjne opierają się na materiałach symulowanych, danych zanonimizowanych i raportach bez ryzyka biologicznego (wymagania: komputer, program obliczeniowy, weryfikacja wyniku; czas trwania: 30 minut):
  • obliczanie stosunku metabolitu do związku macierzystego,
  • obliczanie pozostałego stężenia substancji na podstawie okresu półtrwania,
  • wyznaczanie czasu jaki minął od zatrucia,
  • obliczanie dawki na podstawie stężenia we krwi.

• znaczenie diagnostyczne wybranych biomarkerów w przebiegu zatrucia i narażenia zawodowego;
• rodzaje biomarkerów (ekspozycji, efektu, wrażliwości);
• omówienie biomarkerów w cyklu ćwiczeniowym: karboksyhemoglobina w zatruciu tlenkiem węgla, aktywność acetylocholinoesterazy w zatruciu związkami fosforoorganicznymi;
• ćwiczenia obliczeniowo-interpretacyjne opierają się na materiałach symulowanych, danych zanonimizowanych i raportach bez ryzyka biologicznego (wymagania: komputer, program obliczeniowy, weryfikacja wyniku; czas trwania: 60 minut):
  • obliczanie zahamowania aktywności enzymu po narażeniu,
  • obliczanie luki anionowej w zatruciach alkoholami niespożywczymi,
  • ocena rodzaju biomarkerów w przypadku zatrucia ostrego i narażenia zawodowego.

• cele walidacji i wybrane parametry walidacyjne;
• etapy walidacji metod analitycznych stosowanych w diagnostyce toksykologicznej;
• wpływ procesu walidacji na jakość wyniku;
• ćwiczenia obliczeniowo-interpretacyjne opierają się na materiałach symulowanych, danych zanonimizowanych i raportach bez ryzyka biologicznego (wymagania: komputer, program obliczeniowy, weryfikacja wyniku; czas trwania: 60 minut):
  • obliczanie dokładności i precyzji metody,
  • obliczanie odzysku i liniowości metody,
  • ocena granicy oznaczalności metody.

• cele i rodzaje kontroli jakości;
• etapy kontroli jakości;
• materiały kontrolne i certyfikowane materiały odniesienia;
• narzędzia statystyczne stosowane do oceny kontroli jakości;
• ćwiczenia obliczeniowo-interpretacyjne opierają się na materiałach symulowanych, danych zanonimizowanych i raportach bez ryzyka biologicznego (wymagania: komputer, program obliczeniowy, weryfikacja wyniku; czas trwania: 30 minut):
  • ocena materiału kontrolnego i kryteria akceptacji,
  • obliczanie błędu systematycznego i przypadkowego,
  • interpretacja kart kontrolnych Leveya-Jenningsa oraz ocena zgodności wyników z regułami Westgarda.

• cele i elementy sprawozdania z badania toksykologicznego;
• dobór materiału, wpływ czasu pobrania, rodzaj metody, komentarz, ograniczenia metody, wpływ interferencji i ryzyko interakcji, zakresy terapeutyczne/toksyczne, wartości krytyczne;
• ćwiczenia interpretacyjne opierają się na materiałach symulowanych, danych zanonimizowanych i raportach bez ryzyka biologicznego (wymagania: komputer, program obliczeniowy, weryfikacja wyniku; czas trwania: 30 minut):
  • analiza kompletnego sprawozdania z badania toksykologicznego,
  • ocena poprawności interpretacji sprawozdania z badania toksykologicznego,
  • przeliczenia jednostek.

• definicje i rodzaje błędów w fazie przed i postanalitycznej;
• najczęstsze źródła błędów w diagnostyce toksykologicznej;
• wpływ błędów na wiarygodność wyników;
• konsekwencje kliniczne i terapeutyczne błędnych wyników;
• działania naprawcze;
• ćwiczenia interpretacyjne opierają się na materiałach symulowanych, danych zanonimizowanych i raportach bez ryzyka biologicznego (wymagania: komputer, program obliczeniowy, weryfikacja wyniku; czas trwania: 30 minut):
  • identyfikacja rodzaju błędu w zależności od fazy postępowania laboratoryjnego,
  • analiza wpływu błędu na jakość postępowania terapeutycznego,
  • rozpoznawanie niezgodności i planowanie działań korygujących.

Do celów szczegółowych szkolenia w zakresie wiedzy należą:

• rozumienie roli wybranych metabolitów w przebiegu i diagnostyce zatruć, ze szczególnym uwzględnieniem późnych faz ekspozycji na substancje toksyczne;
• wiedza na temat oznaczania wybranych biomarkerów w diagnostyce toksykologicznej z możliwością ich wykorzystania w praktyce;
• znajomość podstawowych wymagań dotyczących walidacji metod analitycznych wykorzystywanych w toksykologicznej diagnostyce laboratoryjnej;
• znajomość prawidłowego formułowania sprawozdania z wyników badań toksykologicznych;
• znajomość podstawowych wymagań dotyczących kontroli jakości metod analitycznych wykorzystywanych w toksykologicznej diagnostyce laboratoryjnej;
• identyfikacja przyczyn błędów przedanalitycznych i postanalitycznych oraz znajomość ich wpływu na jakość wyników badań.

Do celów szczegółowych szkolenia w zakresie umiejętności należą:

• ocena wyników badań toksykologicznych z uwzględnieniem obecności wybranych metabolitów oraz czasu, jaki upłynął od ekspozycji na substancję toksyczną;
• wykorzystanie wybranych biomarkerów w procesie diagnostycznym oraz ocena ich przydatności w konkretnych przypadkach klinicznych;
• ocena poprawności wykonania badań analitycznych w oparciu o podstawowe parametry walidacji metod laboratoryjnych;
• umiejętność prawidłowego formułowania sprawozdania z wyników badań toksykologicznych;
• umiejętność wyboru podstawowych wymagań dotyczących kontroli jakości metod analitycznych wykorzystywanych w toksykologicznej diagnostyce laboratoryjnej;
• ocena działania ograniczającego ryzyko wystąpienia błędów laboratoryjnych oraz minimalizowanie ich wpływu na proces diagnostyczny.

Do celów szczegółowych szkolenia w zakresie kompetencji społecznych należą:

• świadomość jakości i rzetelności badań toksykologicznych dla bezpieczeństwa pacjenta oraz procesu diagnostyczno-terapeutycznego w zakresie wybranych metabolitów i biomarkerów;
• konsekwencje wynikające z formułowania sprawozdania z wyników badań toksykologicznych;
• komunikacja w sprawie wyników badań toksykologicznych w sposób odpowiedzialny i zrozumiały, uwzględniając ich znaczenie kliniczne;
• dbałość o przestrzeganie procedur bezpieczeństwa walidacji metod analitycznych i kontroli jakości, mających na celu minimalizację ryzyka błędów diagnostycznych;
• świadomość konsekwencji błędów przedanalitycznych i postanalitycznych dla zdrowia i życia pacjenta.