22 paź 2026
Toksykologia
„Toksykologia” – webinar
Autor: Karina Sommerfeld-Klatta
Charakterystyka:
Webinar poświęcony jest aktualnym zagadnieniom z zakresu toksykologii laboratoryjnej i klinicznej. Uczestnicy webinaru poszerzają wiedzę na temat obowiązujących przepisów regulujących zasady pobierania materiału i wykonywania badań toksykologicznych, m.in. oznaczania alkoholu etylowego i środków odurzających w celach medycznych, co pozwala ograniczyć ryzyko błędów proceduralnych oraz zwiększyć świadomość konsekwencji związanych z wykonywaniem badań toksykologicznych. Ważnym elementem szkolenia jest doskonalenie umiejętności interpretacji wyników terapii monitorowanej poziomem leku we krwi, co wspiera indywidualizację leczenia, optymalizację dawkowania oraz ograniczanie działań niepożądanych leków. W trakcie webinaru osoby uczestniczące zdobywają również aktualną wiedzę dotyczącą nowych substancji psychoaktywnych, co umożliwia skuteczniejsze rozpoznawanie współczesnych zagrożeń toksykologicznych. Szkolenie rozwija także wiedzę związaną z wykorzystaniem nowoczesnych technik chromatograficznych stosowanych w diagnostyce toksykologicznej co pozwoli lepiej zrozumieć możliwości i ograniczenia dostępnych metod analitycznych oraz ich rolę w identyfikacji i oznaczaniu substancji toksycznych. Dzięki temu osoby uczestniczące są lepiej przygotowane do udzielania wsparcia merytorycznego w sytuacjach nagłych, wymagających szybkiej i trafnej interpretacji wyników badań. W trakcie webinaru omówiona zostanie rola laboratoryjnej porady diagnostycznej (w szczególności raportowanie wyników alkoholu etylowego i środków odurzających w celach medycznych), udział w procesie monitorowania skuteczności terapii poziomem leku we krwi, zgłaszanie wartości krytycznych i znajomość ustandaryzowanego języka wymiany danych – LOINC (ang. Logical Observation Identifiers Names and Codes).
Zdobyta wiedza pozwoli na zwiększenie jakości i wiarygodności diagnostyki toksykologicznej, a także poprawę bezpieczeństwa pacjentów poprzez skuteczniejsze wspieranie procesu diagnostyczno-terapeutycznego w przypadkach zatruć i monitorowania leczenia farmakologicznego w postaci prawidłowo formułowanej laboratoryjnej porady diagnostycznej.
Struktura webinaru:
Przedstawiony program jest podzielony na 4 moduły tematyczne (tj. 6 godzin dydaktycznych). Webinar jako nagrany asynchroniczny kurs e-learningowy realizowany jest indywidualnie na platformie dostępnej całodobowo.
| Moduł | Temat | Czas |
|---|---|---|
| I | Zalecenia i przepisy regulujące zasady pobierania materiału i wykonywania badań toksykologicznych | 45 minut |
| II | Terapia monitorowana poziomem leku | 90 minut |
| III | Trendy toksykologiczne w zakresie nowych substancji psychoaktywnych | 90 minut |
| IV | Wykorzystanie nowoczesnych technik chromatograficznych sprzężonych z różnymi rodzajami detekcji | 45 minut |
Szczegółowy opis tematów:
Temat 1. Zalecenia i przepisy regulujące zasady pobierania materiału i wykonywania badań toksykologicznych m.in. oznaczania alkoholu etylowego i środków odurzających w celach medycznych [45 minut]
- zalecenia i przepisy regulujące pobieranie materiału i wykonywanie badań toksykologicznych m.in. alkoholu etylowego i środków odurzających w celach medycznych (podstawa zlecenia, sposób pobrania, zabezpieczenie materiału, identyfikacja osoby/pacjenta, stosowane metody analityczne);
- konsekwencje medyczne związane z wykonywaniem i autoryzacją wyników badań w kierunku alkoholu etylowego i środków odurzających, udostępnianie wyników wykonanych w medycznym laboratorium diagnostycznym/pracowni toksykologicznej w celach sądowych,
- czynniki wpływające na wiarygodność oznaczeń alkoholu etylowego i środków odurzających;
- analiza 3 przykładowych sprawozdań z wybranych przypadków.
Temat 2. Terapia monitorowana poziomem leku [90 minut]
- oznaczanie stężenia leków w materiale biologicznym w celu optymalizacji farmakoterapii;
- przykłady leków i wskazania do terapii monitorowanej;
- rekomendacje dotyczące terapii monitorowanej w zakresie antybiotyków i wybranych leków przeciwnowotworowych, przeciwpadaczkowych i innych;
- metody oznaczania z procedurą pobrania materiału (faza przedanalityczna), oznaczenia (faza analityczna) i interpretacji uzyskanego wyniku (faza postanalityczna);
- wspieranie procesu diagnostyczno-terapeutycznego w monitorowaniu leczenia farmakologicznego w postaci prawidłowo formułowanej laboratoryjnej porady diagnostycznej;
- standard stosowania LOINC w zakresie wybranych leków (m.in. digoksyna 10535-3, lit 14334-7, wankomycyna 3968-5, karbamazepina 11282-1, kwas walproinowy 4086-5, fenytoina 3948-7), znaczenie kodów dla przesyłania wyników m.in. do IKP (Internetowe Konto Pacjenta);
- współpraca ze zleceniodawcą badania m.in. lekarz, personel medyczny, rodzice/opiekunowie (znaczenie laboratoryjnej porady diagnostycznej);
- analiza 3 przykładowych sprawozdań z wybranych przypadków.
Temat 3. Trendy toksykologiczne w zakresie nowych substancji psychoaktywnych [90 minut]
- charakterystyka rynku nowych substancji psychoaktywnych;
- klasyfikacja i podział nowych substancji psychoaktywnych (syntetyczne kannabinoidy, syntetyczne katynony, nowe opioidy syntetyczne, nowe benzodiazepiny i substancje o działaniu sedatywnym; halucynogeny nowej generacji);
- objawy kliniczne zatruć;
- możliwości diagnostyczne oznaczania nowych substancji psychoaktywnych (ograniczenia rutynowo stosowanych testów przesiewowych, ryzyko reakcji krzyżowych, weryfikacja wyników metodami specyficznymi, rola aktualizowanych bibliotek widm, dostępność materiałów odniesienia);
- zagrożenia zdrowotne związane ze stosowaniem nowych substancji psychoaktywnych – współpraca z systemami wczesnego ostrzegania;
- znaczenie współpracy medycznych laboratoriów diagnostycznych/pracowni toksykologicznych z ośrodkami toksykologicznymi i oddziałami ratunkowymi jak również z pacjentem/opiekunem/rodzicem;
- standard stosowania LOINC w zakresie wybranych nowych parametrów toksykologicznych (m.in. katynony 79141-8, syntetyczne kannabinoidy 107208-1, nowe opioidy syntetyczne 107609-0, nowe benzodiazepiny 107210-7), znaczenie kodów dla przesyłania wyników m.in. do IKP (Internetowe Konto Pacjenta);
- współpraca ze zleceniodawcą badania m.in. lekarz, personel medyczny, rodzice/opiekunowie (znaczenie laboratoryjnej porady diagnostycznej);
- analiza 3 przykładowych sprawozdań z wybranych przypadków.
Temat 4. Wykorzystanie nowoczesnych technik chromatograficznych sprzężonych z różnymi rodzajami detekcji [45 minut]
- podstawy chromatografii w diagnostyce laboratoryjnej;
- chromatografia gazowa i wysokosprawna chromatografia cieczowa i ich zastosowanie w toksykologii (zasada działania, zalety i ograniczenia, porównanie);
- rodzaje detektorów stosowanych w chromatografii gazowej i cieczowej (zasada działania, zalety i ograniczenia, porównanie);
- zastosowanie metod chromatograficznych w oznaczaniu leków, narkotyków i substancji toksycznych;
- analiza 3 przykładowych sprawozdań z wybranych przypadków.
Efekty uczenia się:
1. Wiedza
Do celów szczegółowych szkolenia w zakresie wiedzy należą:
- wiedza na temat przepisów regulujących procedury wykonywania badań toksykologicznych w medycznych laboratoriach diagnostycznych/pracowniach toksykologicznych;
- wiedza na temat konsekwencji medycznych związanych z wykonywaniem oraz autoryzacją badań toksykologicznych, w tym oznaczeń alkoholu etylowego i środków odurzających;
- znajomość podstawowych pojęć związanych z terapią monitorowaną poziomem leku;
- wskazanie czynników wpływających na stężenie leków;
- znajomość aktualnych zagrożeń związanych z nowymi substancjami psychoaktywnymi oraz ich znaczenie dla zdrowia publicznego;
- znajomość nowoczesnych technik chromatograficznych wykorzystywanych w toksykologii.
2. Umiejętności
Do celów szczegółowych szkolenia w zakresie umiejętności należą:
- identyfikacja czynników mogących wpływać na wiarygodność wyników badań toksykologicznych;
- analiza wyników alkoholu etylowego i środków odurzających z uwzględnieniem konsekwencji medycznych;
- interpretacja wyników terapii monitorowanej poziomem leku i ich znaczenie dla optymalizacji leczenia;
- wykorzystanie wiedzy o nowych substancjach psychoaktywnych do oceny ryzyka zatruć;
- ocena przydatności technik chromatograficznych w konkretnych sytuacjach diagnostycznych;
- wspieranie procesu diagnostyczno-terapeutycznego w przypadkach zatruć i monitorowania leczenia farmakologicznego w postaci prawidłowo formułowanej laboratoryjnej porady diagnostycznej.
3. Kompetencje społeczne
Do celów szczegółowych szkolenia w zakresie kompetencji społecznych należą:
- odpowiedzialność zawodowa za wykonywane czynności diagnostyczne oraz przekazywanie istotnych informacji medycznych;
- współpraca z lekarzami, farmaceutami oraz innymi członkami zespołu terapeutycznego w zakresie interpretacji i wykorzystania wyników badań toksykologicznych w tym oznaczeń w ramach terapii monitorowanej;
- bezpieczeństwo pacjenta oraz dobra jakość procesu diagnostyczno-terapeutycznego;
- gotowość do ciągłego doskonalenia zawodowego i aktualizacji wiedzy w obszarze toksykologii laboratoryjnej.
