22 paź 2026
Diagnostyka pediatryczna
„Diagnostyka laboratoryjna wybranych jednostek chorobowych u dzieci i młodzieży” - seminarium
Autor programu: dr hab. n. med. Beata Żelazowska-Rutkowska
Charakterystyka:
Szkolenie porusza aktualne standardy oraz najnowsze elementy diagnostyki pediatrycznej. Obejmuje najważniejsze zagadnienia odnośnie najczęstszych chorób występujących u dzieci i młodzieży. Program szkolenia ma charakter teoretyczny jak również wykorzystuje elementy praktyki laboratoryjnej. Seminarium składa się z 6 modułów, w skład których wchodzi 5 modułów mających na celu przybliżenie osobie uczestniczącej różnic w diagnostyce pediatrycznej w odniesieniu do najczęstszych przypadków klinicznych u dzieci oraz jeden moduł podsumowująco-walidacyjny.
Moduł zawiera symulacje sytuacji z codziennej pracy laboratorium diagnostycznego.
Celem seminarium jest podniesienie umiejętności osoby uczestniczącej interpretacji wyników pacjentów pediatrycznych w wybranych jednostkach chorobowych z uwzględnieniem wartości referencyjnych.
Osoba uczestnicząca ma możliwość zapoznania się z odmiennymi jednostkami klinicznymi występującymi u dzieci, a zwłaszcza chorobami metabolicznymi. Zapoznanie osoby uczestniczącej z najnowszymi metodami automatycznymi wykorzystywanymi do oceny moczu oraz płynu mózgowo-rdzeniowego może przyczynić się do podjęcia szybkiej i trafnej decyzji diagnostycznej.
Szkolenie może ułatwić rozwój kompetencji w doborze badań immunochemicznych i biochemicznych wykorzystywanych w diagnostyce pediatrycznej.
Struktura seminarium:
Szkolenie jest organizowane w formie stacjonarnego, jednodniowego seminarium w grupach 25-osobowych. Łączny wymiar modułu wynosi 8 godzin dydaktycznych, czyli 360 minut, na które składa się 330 minut treści merytorycznej przewidzianych na wykłady wraz z ćwiczeniami w podgrupach 5 osobowych oraz 30 minut przeznaczonych na test wyjściowy wraz z pełnym omówieniem. Program szkolenia obejmuje pięć modułów merytorycznych i jeden moduł podsumowująco-walidacyjny. Tematyka modułów obejmuje najważniejsze zagadnienia i trudności w diagnostyce pediatrycznej. Podział czasu został dostosowany do objętości i merytoryki poszczególnych części skryptu.
| Moduł | Temat | Czas |
|---|---|---|
| I | Odrębności układu moczowego u dzieci. Diagnostyka chorób układu moczowego | 75 minut |
| II | Diagnostyka wybranych chorób ośrodkowego układu nerwowego u dzieci | 60 minut |
| III | Laboratoryjna diagnostyka wybranych chorób układu pokarmowego u dzieci | 75 minut |
| IV | Wybrane choroby metaboliczne wieku rozwojowego | 90 minut |
| V | Interpretacja wyników badań laboratoryjnych wybranych przypadków klinicznych u dzieci | 30 minut |
| Moduł podsumowująco-walidacyjny + Test wyjściowy (post) | 30 minut |
Szczegółowy opis tematów:
Temat 1. Odrębności układu moczowego u dzieci. Diagnostyka chorób układu moczowego. [75 minut]
- badanie ogólne moczu z uwzględnieniem norm u noworodków i dzieci;
- parametry biochemiczne oceniające funkcję nerek;
- zakażenie układu moczowego; etiologia, patogeneza, metody diagnostyczne;
- zespół hemolityczno-mocznicowy; etiologia, patogeneza i metody diagnostyczne;
- kłębuszkowe zapalenie nerek; zespoły objawów klinicznych, badania diagnostyczne;
- ostre kłębuszkowe zapalenie nerek; obraz kliniczny, metody diagnostyczne;
- sytuacja z pracy laboratorium: praca w podgrupach, symulowana rozmowa z osobą zlecającą badania obejmująca sformułowanie porady diagnostycznej.
Temat 2. Diagnostyka wybranych chorób ośrodkowego układu nerwowego u dzieci. [60 minut]
- etiologia zakażeń ośrodkowego układu nerwowego u dzieci;
- wirusowe, bakteryjne i pasożytnicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych; dobór metod diagnostycznych;
- analiza cyfrowa preparatów z płynu mózgowo-rdzeniowego barwionych metodą Maya-Grünwalda-Giemsy;
- ćwiczenie interpretacyjne, praca w zespołach: analiza przypadków klinicznych oraz elementy projektowania algorytmu postępowania diagnostycznego w zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych u dzieci;
- podsumowanie modułu oraz pytania sprawdzające.
Temat 3. Laboratoryjna diagnostyka wybranych chorób układu pokarmowego u dzieci. [75 minut]
- etiologia chorób układu pokarmowego o etiologii bakteryjnej u dzieci;
- etiologia zakażeń układu pokarmowego o etiologii wirusowej u dzieci;
- dobór materiału oraz metod immunochemicznych wykorzystywanych w diagnostyce chorób układu pokarmowego u dzieci;
- ćwiczenia interpretacyjne: analiza wybranych przypadków klinicznych u dzieci;
- praca w zespołach: omówienie metod oznaczania rotawirusów, adenowirusów, norowirusów, astrowirusów;
- podsumowanie modułu oraz pytania sprawdzające.
Temat 4. Wybrane choroby metaboliczne wieku rozwojowego. [90 minut]
- obowiązkowe badania przesiewowe u noworodków: zasady funkcjonowania systemu badań przesiewowych;
- zaburzenia przemiany aminokwasów u dzieci;
- fenyloketonuria, hiperhomocysteinemia, tyrozynemia – patofizjologia, objawy kliniczne, diagnostyka oraz badania potwierdzające;
- definicja dyslipidemii u dzieci, wartości referencyjne lipidów u dzieci;
- objawy i diagnostyka zaburzeń lipidowych u dzieci;
- rodzinna hipercholesterolemia - patogeneza, obraz kliniczny i diagnostyka laboratoryjna;
- ćwiczenia interpretacyjne: interpretacja wyników badań dzieci z zaburzeniem gospodarki lipidowej.
Temat 5. Interpretacja wyników badań laboratoryjnych wybranych przypadków klinicznych u dzieci. [30 minut]
- interpretacja wyników badań u dzieci z podejrzeniem cukrzycy typu I (doustny test tolerancji glukozy - OGTT, krzywa insulinowa, hemoglobina glikowana);
- interpretacja wyników badań u dzieci z podejrzeniem niedokrwistości (żelazo, ferrytyna, zdolność wiązania żelaza, transferryna);
- interpretacja wyników badań u dzieci z podejrzeniem sepsy (WBC, CRP, prokalcytonina);
- interpretacja wyników badań u dzieci po zastosowaniu leków, dopalaczy i alkoholu.
Część walidacyjna. Moduł podsumowująco-walidacyjny + test wejściowy (pre-test)
- test wyjściowy (post-test) po zakończeniu wszystkich modułów: min. 15 pytań jednokrotnego wyboru oraz jedno zadanie typu case-based;
- ocena testów przez osobę prowadzącą;
- podsumowanie szkolenia, w tym wskazówki do samooceny praktyki własnego laboratorium względem wymagań standardów jakości.
Efekty uczenia się:
1. Wiedza
W zakresie poszczególnych modułów osoba uczestnicząca:
- definiuje etiologię, objawy, elementy diagnostyki laboratoryjnej wykorzystywane w diagnostyce układu moczowego u dzieci (Moduł I);
- zna prawidłowy skład komórkowy płynu mózgowo-rdzeniowego oraz wartości referencyjne z uwzględnieniem wieku pacjenta (Moduł II);
- zna rolę badań laboratoryjnych w rozpoznaniu chorób ośrodkowego układu nerwowego u dzieci (Moduł II);
- rozumie podstawy poszerzenia diagnostyki laboratoryjnej w wybranych chorób układu pokarmowego o podłożu bakteryjnym i wirusowym oraz zaleca testy immunochromatograficzne (Moduł III);
- zna najważniejsze choroby metaboliczne u dzieci (Moduł IV);
- zna wartości referencyjne badań laboratoryjnych u dzieci (Moduł V).
2. Umiejętności
W zakresie poszczególnych modułów osoba uczestnicząca:
- potrafi zróżnicować elementy upostaciowane moczu (Moduł I);
- identyfikuje w sposób prawidłowy komórki w płynie mózgowo-rdzeniowym (Moduł II);
- potrafi proponować algorytmy i schematy postępowania diagnostycznego w chorobach układu pokarmowego u dzieci (Moduł III);
- potrafi wymienić metody wykorzystywane w oznaczeniu lipidów u dzieci. (Moduł IV);
- interpretuje wyniki badań pacjentów w wybranych przypadkach klinicznych (Moduł V).
3. Kompetencje społeczne
Osoba uczestnicząca:
- jest gotowa do sformułowania porady diagnostycznej dotyczącej zakażenia układu moczowego u dzieci (Moduł I);
- jest przygotowana do przeprowadzenia rozmowy z lekarzem specjalistą w zakresie doboru algorytmu postępowania diagnostycznego w zapaleniu opon mózgowo – rdzeniowych u dzieci (Moduł II);
- przekazuje rodzicom dziecka lub lekarzowi specjaliście informacje dotyczące badań laboratoryjnych w zakresie właściwym dla posiadanych uprawnień, w sposób zrozumiały i zgodny z zachowaniem zasad etyki (Moduł III);
- jest gotowa do formułowania laboratoryjnej porady diagnostycznej obejmującej wskazanie do poszerzenia panelu badań diagnostycznych (Moduł IV);
- wykazuje gotowość do współpracy z lekarzem specjalistą w zakresie interpretacji wyników badań pacjentów pediatrycznych (Moduł V).
