22 paź 2026
Diagnostyka pediatryczna
„Diagnostyka laboratoryjna dzieci i młodzieży” - webinar
Autor programu: dr hab. n. med. Beata Żelazowska-Rutkowska
Charakterystyka
Szkolenie porusza aktualne standardy oraz najnowsze elementy diagnostyki pediatrycznej. Obejmuje najważniejsze zagadnienia odnośnie sposobu pobierania materiału biologicznego u dzieci, interpretacji wyników badań laboratoryjnych z uwzględnieniem wartości referencyjnych oraz jednostek chorobowych. Wskazuje również odrębności pomiędzy dzieckiem, a osobą dorosłą. Program szkolenia ma charakter teoretyczny, jak również wykorzystuje elementy praktyki laboratoryjnej.
Szkolenie przyczyni się do podniesienia jakości i trafności wykonywanych badań laboratoryjnych u dzieci poprzez wdrażanie aktualnych standardów postępowania diagnostycznego na poszczególnych etapach procesu przedanalitycznego, analitycznego i poanalitycznego. Osoby uczestniczące w szkoleniach będą lepiej przygotowane do prowadzenia laboratoryjnej diagnostyki pediatrycznej z podziałem na grupy wiekowe, uwzględniając rozwój dziecka, zakresy referencyjne badań laboratoryjnych oraz najczęściej występujące zaburzenia hormonalne wśród dzieci. Osoba uczestnicząca nauczy się również odróżniać fazę ostrą od fazy przewlekłej w przypadku zakażenia wirusami hepatotropowymi. Szkolenie może pomóc w rozwijaniu kompetencji w przekazywaniu lekarzowi oraz rodzicom informacji dotyczących badań laboratoryjnych w sposób rzetelny i etyczny.
Struktura webinarium
Szkolenie jest organizowane w formie nagranego wcześniej webinaru podzielonego na 5 modułów merytorycznych. Łączny wymiar szkolenia wynosi 6 godzin dydaktycznych, czyli 270 minut. Tematyka szkolenia obejmuje najważniejsze zagadnienia i trudności w diagnostyce pediatrycznej. Podział czasu został dostosowany do objętości i merytoryki poszczególnych części skryptu.
| Moduł | Temat | Czas |
|---|---|---|
| I | Pobieranie krwi i innych materiałów wykorzystywanych do badań w diagnostyce pediatrycznej. | 30 minut |
| II | Zasady przygotowania dziecka do badań laboratoryjnych. | 15 minut |
| III | Fizjologiczne odrębności dziecka z uwzględnieniem wartości referencyjnych badań biochemicznych, hematologicznych, koagulologicznych i immunochemicznych. | 75 minut |
| IV | Współczesna diagnostyka zakażeń wirusami hepatotropowymi u dzieci. | 70 minut |
| V | Dobór metod i testów diagnostycznych wykorzystywanych w diagnostyce wrodzonych zaburzeń hormonalnych u dzieci. | 80 minut |
Szczegółowy opis tematów:
Temat 1. Pobieranie krwi i innych materiałów wykorzystywanych do badań w diagnostyce pediatrycznej [30 minut].
- rodzaje materiałów wykorzystywanych do badań laboratoryjnych w pediatrii;
- pobieranie krwi żylnej i włośniczkowej;
- rodzaje wykorzystywanych probówek w pediatrii;
- kolejność pobierania materiału;
- porada diagnostyczna udzielana rodzicowi dotycząca pobierania kału i wycieru okołodbytniczego do badań laboratoryjnych;
- podsumowanie kluczowych wiadomości.
Temat 2. Zasady przygotowania dziecka do badań laboratoryjnych [15 minut].
- zasady przygotowania dziecka do pobrania krwi;
- zasady przygotowania dziecka do pobrania moczu;
- zasady przygotowania dziecka do pobrania kału;
- zasady przygotowania pacjenta do pobrania wycieru okołoodbytniczego;
- zasady przygotowania dziecka do pobrania wymazu z jamy nosowo-gardłowej;
- laboratoryjna porada diagnostyczna edukująca rodzica o sposobie przygotowania dziecka do badań laboratoryjnych;
- podsumowanie kluczowych wiadomości.
Temat 3. Fizjologiczne odrębności dziecka z uwzględnieniem wartości referencyjnych badań biochemicznych, hematologicznych, koagulologicznych i immunochemicznych [75 minut].
- przyczyny odmiennych wartości referencyjnych u noworodków, niemowląt i dzieci;
- „children are not little adults”: wynik patologiczny u osoby dorosłej może być normą dla dziecka;
- różnice w badaniach parametrów biochemicznych: bilirubina, mocznik, kreatynina, białko całkowite, dehydrogenaza mleczanowa, kinaza kreatyninowa;
- odmienność parametrów hematologicznych (hemoglobina, hematokryt, leukocytoza);
- przedziały referencyjne i zasady ich weryfikacji – interpretacja wyników badań;
- porada diagnostyczna udzielona lekarzowi z wyjaśnieniem czy uzyskane wyniki badań mieszczą się w zakresie zmienności biologicznej;
- podsumowanie kluczowych wniosków.
Temat 4. Współczesna diagnostyka zakażeń wirusami hepatotropowymi u dzieci. [70 minut]
- wirusy hepatotropowe pierwotne;
- hepatitis A Virus – występowanie, drogi zarażenia, diagnostyka laboratoryjna;
- hepatitis B Virus – występowanie, drogi zarażenia, diagnostyka laboratoryjna;
- hepatitis C Virus – występowanie, drogi zarażenia, diagnostyka laboratoryjna;
- hepatitis D Virus – występowanie, drogi zarażenia, diagnostyka laboratoryjna;
- hepatitis E Virus – występowanie, drogi zarażenia, diagnostyka laboratoryjna;
- porada diagnostyczna: sugerowanie lekarzowi klinicyście możliwości oznaczenia antygenów oraz przeciwciał w celu odróżnienia fazy ostrej od fazy przewlekłej w przypadku zakażenia wirusem WZW typu B u dziecka;
- zaproponowanie wykonania badania potwierdzającego zakażenie;
- podsumowanie kluczowych wniosków.
Temat 5. Dobór metod i testów diagnostycznych wykorzystywanych w diagnostyce wrodzonych zaburzeń hormonalnych u dzieci [80 minut].
- pierwotne przyczyny niedoboru wzrostu u dzieci;
- niedoczynność przysadkowa u dzieci, testy dynamiczne oceniające wydzielanie hormonu wzrostu (GH). Znaczenie insulinopodobnego czynnika wzrostu (IGF-1) w diagnostyce laboratoryjnej – interpretacja wyników badań;
- rozwój tarczycy w okresie płodowym;
- przyczyny pierwotnej niedoczynności tarczycy, diagnostyka laboratoryjna wrodzonej niedoczynności tarczycy;
- ostra niewydolność nadnerczy u niemowląt, defekty enzymatyczne w biosyntezie hormonów kory nadnerczy, zespół nadnerczowo-płciowy, metody oznaczania hormonów oraz testy dynamiczne;
- cechy określające płeć dziecka, zaburzenia rozwoju płci.
- podsumowanie kluczowych wniosków.
Efekty uczenia się
1. Wiedza
W zakresie poszczególnych modułów osoba uczestnicząca:
- zna rodzaje materiału biologicznego wykorzystywanego do badań hematologicznych, koagulologicznych, immunologicznych, biochemicznych w diagnostyce dzieci i młodzieży (Moduł I);
- rozumie zasady oraz techniki pobierania materiału biologicznego u dzieci (Moduł I);
- zna zasady przygotowania dziecka po pobrania materiału biologicznego (Moduł II);
- zna odmienności diagnostyki laboratoryjnej u dzieci z uwzględnieniem wartości referencyjnych. (Moduł III);
- zna rolę badań laboratoryjnych w diagnostyce i rozpoznaniu zakażeń wirusami hepatotropowymi u dzieci (Moduł IV);
- zna profile badań laboratoryjnych oraz schematy i algorytmy diagnostyczne w zakażeniu wirusami hepatotropowymi w pediatrii (Moduł IV);
- definiuje objawy, przyczyny, zasady diagnostyki laboratoryjnej w przypadku najczęściej występujących chorób endokrynologicznych u dzieci (Moduł V).
2. Umiejętności
W zakresie poszczególnych modułów osoba uczestnicząca:
- potrafi ocenić przydatność materiału biologicznego do laboratoryjnej diagnostyki pediatrycznej (Moduł I);
- stosuje zasady i wytyczne w zakresie przygotowania dziecka do pobierania materiału biologicznego do badań laboratoryjnych (Moduł II);
- umie dokonywać oceny wyników laboratoryjnych dzieci, formułować na ich podstawie stosowne wnioski przydatne lekarzowi specjaliście na etapie stawiania trafnej diagnozy, zgodnej z aktualną wiedzą medyczną (Moduł III);
- na podstawie wyników badań, potrafi prawidłowo określić fazę ostrą i fazę przewlekłą w przypadku zakażenia wirusami hepatotropowymi u dzieci (Moduł IV);
- potrafi dobierać profile i schematy postępowania diagnostycznego w diagnostyce hormonalnej dzieci i młodzieży (Moduł V).
3. Kompetencje społeczne
Osoba uczestnicząca:
- jest gotowa do przekazywania wytycznych i zasad dotyczących pobierania materiału biologicznego w laboratoryjnej diagnostyce pediatrycznej (Moduł I);
- jest gotowa do przekazywania wytycznych i zasad dotyczących przygotowania dziecka do pobierania materiału biologicznego (Moduł II);
- przekazuje rodzicom dziecka/lekarzowi specjaliście informacje dotyczące badań laboratoryjnych w zakresie właściwym dla posiadanych uprawnień, w sposób zrozumiały i zgodny z zachowaniem zasad etyki (Moduł III);
- jest gotowa do formułowania laboratoryjnej porady diagnostycznej (Moduł IV);
- uznaje konieczność stałej aktualizacji wiedzy medycznej, jakościowej oraz technologicznej (Moduł V).
