INFORMACJE

Kontakt telefoniczny (telefony komórkowe i stacjonarne) w godzinach pracy Biura (8-16)

Jeżeli wykonujesz zawód Diagnosty Laboratoryjnego w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej i nie dokonałaś/eś jeszcze wpisu do Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą sprawdź, co należy zrobić



REJESTR DIAGNOSTÓW

Ze względu na prace związane z przeniesieniem i integracją danych Diagnostów Laboratoryjnych do nowego systemu, wyłączyliśmy tymczasowo wyświetlanie w Rejestrze Diagnostów Laboratoryjnych informacji w zakresie posiadanych specjalizacji. Po zakończeniu prac poinformujemy osobnym komunikatem.

POCT - seminarium [PROGRAM] - Krajowa Izba Diagnostów Laboratoryjnych

22 paź 2026

POCT

„Diagnostyka w miejscu opieki nad pacjentem – organizacja, nadzór i zapewnienie jakości badań POCT” – seminarium

Autor: dr n. farm. Ewelina Kreft

Charakterystyka:

Celem szkolenia jest przygotowanie osób uczestniczących do prawidłowego (zgodnego z wytycznymi Ministerstwa Zdrowia) organizowania, wdrażania, nadzorowania i doskonalenia systemu badań POCT z uwzględnieniem bezpieczeństwa pacjenta, wymagań jakościowych oraz roli medycznego laboratorium diagnostycznego w procesie POCT.

Uzupełniająco w szkoleniu zostaną zasygnalizowane wybrane, szersze obszary zastosowania POCT, pozostające poza bezpośrednim zakresem rozporządzenia Ministra Zdrowia, w szczególności w podstawowej opiece zdrowotnej, ambulatoryjnej opiece specjalistycznej, ratownictwie medycznym, opiece domowej oraz warunkach terenowych. Zagadnienia te zostaną przedstawione w formie krótkiego przeglądu aktualnych trendów światowych, nowych technologii i możliwych kierunków rozwoju diagnostyki POCT.

Szkolenie obejmuje cały cykl funkcjonowania systemu POCT:

  1. ocenę potrzeby klinicznej i wybór urządzenia;
  2. walidację i weryfikację walidacji metody;
  3. szkolenie operatorów i współpracę diagnostów laboratoryjnych z personelem medycznym wykonującym badania poza medycznym laboratorium diagnostycznym;
  4. zapewnienie jakości badań;
  5. dokumentację;
  6. postępowanie z niezgodnościami.
Struktura seminarium:

Szkolenie realizowane jest w formie stacjonarnego seminarium. Zajęcia obejmują wykłady, prezentację przykładów praktycznych, analizę przypadków, wykonywanie zadań problemowych oraz moderowaną dyskusję z osobami uczestniczącymi. Łączny wymiar szkolenia wynosi 8 godzin dydaktycznych.

Tabela modułów: moduł lub część, temat, czas trwania w minutach.
Moduł Temat Czas
Pre-test Wstępna ocena wiedzy osób uczestniczących z zakresu organizacji, jakości i realizacji badań POCT 15 minut
I POCT w systemie jakości i organizacji podmiotu leczniczego 30 minut
II Ocena potrzeby i wdrażanie badania POCT 45 minut
III Procedury i dokumentacja systemu POCT 45 minut
IV Walidacja, weryfikacja metody i dopuszczenie urządzenia do użytkowania 45 minut
Przerwa 45 minut
V Kontrola jakości, niezgodności i działania korygujące 45 minut
VI Proces badania POCT – od identyfikacji pacjenta do raportowania wyniku 45 minut
VII Operatorzy POCT – szkolenie, uprawnienia i ocena kompetencji 45 minut
VIII Nowe obszary zastosowania i wybrane kierunki rozwoju diagnostyki POCT 30 minut
Post-test Końcowa ocena osiągnięcia efektów uczenia się 15 minut
Szczegółowy opis tematów:
Temat 1. POCT w systemie jakości i organizacji podmiotu leczniczego [30 minut]

Zakres merytoryczny:

  • podstawy prawne i wymagania organizacyjne dotyczące badań POCT;
  • definicja i zakres badań wykonywanych w miejscu opieki nad pacjentem;
  • znaczenie kliniczne szybkiego uzyskania wyniku;
  • korzyści, ograniczenia, wyzwania i ryzyka związane z POCT;
  • miejsce POCT w strukturze organizacyjnej podmiotu leczniczego;
  • odpowiedzialność podmiotu leczniczego, medycznego laboratorium diagnostycznego, kierownika laboratorium, koordynatora POCT, zespołu do spraw POCT oraz kierowników jednostek klinicznych;
  • zasady powoływania, skład i zadania zespołu do spraw POCT;
  • współpraca laboratorium z jednostkami klinicznymi;
  • ogólne zasady nadzoru nad wyposażeniem wykorzystywanym w POCT.

Część praktyczna:

  • analiza przykładowej struktury organizacyjnej systemu POCT;
  • przyporządkowanie odpowiedzialności poszczególnym osobom;
  • określenie obszarów odpowiedzialności laboratorium i jednostki klinicznej;
  • opracowanie przykładowego zakresu zadań zespołu do spraw POCT.
Temat 2. Ocena potrzeby i wdrażanie badania POCT [45 minut]

Zakres merytoryczny:

  • zasady zgłaszania potrzeby wdrożenia nowego badania;
  • ocena uzasadnienia klinicznego i organizacyjnego;
  • określenie populacji pacjentów i miejsca wykonywania badań;
  • kryteria wyboru urządzenia;
  • rodzaj materiału biologicznego i sposób jego pobierania;
  • czas uzyskania wyniku, zakres pomiarowy i ograniczenia metody;
  • łatwość obsługi i ryzyko błędów operatora;
  • wymagania dotyczące identyfikacji pacjenta, operatora i urządzenia;
  • możliwość zarządzania dostępem i blokowania urządzenia;
  • integracja z systemem pośredniczącym, LIS i HIS;
  • dostępność, przechowywanie odczynników, materiałów zużywalnych, serwisu i wsparcia technicznego;
  • ocena całkowitych kosztów wdrożenia i eksploatacji;
  • ocena ryzyka przed wdrożeniem;
  • dokumentowanie procesu wyboru i zatwierdzenia urządzenia.

Część praktyczna:

  • porównanie dwóch urządzeń na podstawie ustalonych kryteriów;
  • wybór urządzenia dla określonej jednostki i grupy pacjentów;
  • identyfikacja kosztów pośrednich i ryzyk organizacyjnych;
  • przygotowanie skróconej listy kontrolnej wyboru urządzenia;
  • analiza ryzyka wdrożenia urządzenia bez integracji z systemem informatycznym.
Temat 3. Procedury i dokumentacja systemu POCT [45 minut]

Zakres merytoryczny:

  • struktura dokumentacji systemu POCT;
  • nadrzędna procedura organizacji i nadzoru nad badaniami;
  • instrukcje stanowiskowe dla poszczególnych urządzeń;
  • zasady zlecania, wykonywania i zatwierdzania badań;
  • potwierdzanie wykonania badania przez operatora;
  • codzienne potwierdzanie prawidłowości procesu badawczego;
  • formularze i rejestry stosowane w systemie POCT;
  • dokumentowanie kontroli jakości, konserwacji, awarii, serwisu i działań naprawczych;
  • prowadzenie i archiwizacja zapisów;
  • nadzór nad aktualnością procedur i instrukcji;
  • przygotowanie dokumentacji do audytu lub przeglądu akredytacyjnego.

Część praktyczna:

  • przegląd przykładowej procedury POCT;
  • identyfikacja brakujących lub niejednoznacznych zapisów;
  • przygotowanie wykazu dokumentów i zapisów wymaganych podczas oceny systemu.
Temat 4. Walidacja, weryfikacja i dopuszczenie urządzenia do użytkowania [45 minut]

Zakres merytoryczny:

  • różnice między walidacją a weryfikacją procedury badawczej;
  • ustalanie zakresu oceny przed rozpoczęciem rutynowego użytkowania;
  • weryfikacja deklaracji producenta;
  • ocena analityczna metody;
  • ocena zakresu pomiarowego i wartości granicznych;
  • wpływ rodzaju materiału biologicznego na wynik;
  • porównanie wyników POCT z metodą laboratoryjną;
  • dobór próbek i zakresu stężeń;
  • ocena obciążenia systematycznego;
  • zgodność analityczna i kliniczna;
  • ustalanie kryteriów akceptacji;
  • dokumentowanie wyników;
  • decyzja o dopuszczeniu urządzenia do użytkowania;
  • postępowanie w przypadku niespełnienia kryteriów.

Część praktyczna:

  • analiza przykładowych wyników precyzji;
  • obliczenie współczynnika zmienności i porównanie go z kryterium akceptacji;
  • ocena wyników porównania urządzenia POCT z metodą laboratoryjną;
  • analiza przypadku wysokiej korelacji przy istotnym obciążeniu systematycznym;
  • przygotowanie decyzji o dopuszczeniu, warunkowym dopuszczeniu albo niedopuszczeniu urządzenia.
Temat 5. Kontrola jakości, niezgodności i działania korygujące [45 minut]

Zakres merytoryczny:

  • cele wewnętrznej kontroli jakości;
  • dobór materiałów kontrolnych i liczby poziomów kontroli;
  • ustalanie częstotliwości wykonywania kontroli;
  • kontrola po zmianie partii materiałów, serwisie, awarii lub zmianie lokalizacji urządzenia;
  • codzienne potwierdzanie prawidłowości procesu badawczego;
  • ustalanie kryteriów akceptacji;
  • interpretacja wyników kontroli;
  • postępowanie z wynikiem nieakceptowalnym;
  • wstrzymanie badań pacjentów;
  • ocena wyników wykonanych od ostatniej prawidłowej kontroli;
  • dokumentowanie podjętych działań;
  • zewnętrzna ocena jakości;
  • alternatywne formy oceny jakości w przypadku braku programu EQA;
  • okresowe porównania z laboratorium i pomiędzy urządzeniami;
  • rejestrowanie niezgodności i analiza ich przyczyn;
  • działania korygujące i ocena ich skuteczności;
  • wskaźniki jakości i okresowe przeglądy.

Część praktyczna:

  • interpretacja przykładowej serii wyników kontroli jakości;
  • opracowanie algorytmu postępowania w przypadku uzyskania wyniku kontroli jakości wykraczającego poza wcześniej ustalone kryteria;
  • ocena, które wyniki pacjentów wymagają ponownej analizy;
  • analiza rozbieżności między wynikiem POCT a wynikiem laboratoryjnym;
  • ocena porównywalności dwóch urządzeń;
  • analiza wyniku EQA i zaplanowanie działań korygujących.
Temat 6. Proces badania POCT – od identyfikacji pacjenta do raportowania wyniku [45 minut]

Zakres merytoryczny:

  • procedury przedanalityczne (identyfikacja pacjenta, operatora, urządzenia, miejsca i czasu wykonania badania, przygotowanie pacjenta i wybór właściwego materiału biologicznego);
  • pobieranie materiału do badania, identyfikacja materiału, czas od pobrania do wykonania badania;
  • postępowanie z komunikatami i błędami urządzenia; wyniki poza zakresem pomiarowym;
  • błędy przedanalityczne, analityczne i poanalityczne;
  • zatwierdzanie i dokumentowanie wyników;
  • wymagane elementy sprawozdania z badania POCT;
  • standaryzacja komentarzy do wyników;
  • podstawowe zasady kodowania LOINC;
  • zapewnienie pełnej identyfikowalności procesu.

Część praktyczna:

  • analiza przykładów błędów przedanalitycznych, analitycznych i poanalitycznych;
  • ocena kompletności przykładowego wyniku badania;
  • przygotowanie komentarza do wyniku;
  • dobór kodu LOINC dla wybranego badania POCT.
Temat 7. Operatorzy POCT – szkolenie, nadawanie dostępów do analizatorów POCT i ocena kompetencji [45 minut]

Zakres merytoryczny:

  • wymagania wobec personelu wykonującego badania POCT;
  • prowadzenie imiennej listy uprawnionych operatorów;
  • program szkolenia wstępnego;
  • szkolenia okresowe oraz szkolenia po zmianie urządzenia lub procedury;
  • praktyczna nauka obsługi urządzenia;
  • metody oceny kompetencji operatora;
  • ocena znajomości fazy przedanalitycznej, analitycznej i poanalitycznej;
  • zarządzanie dostępem do urządzeń;
  • dokumentowanie szkolenia i oceny umiejętności;
  • odpowiedzialność operatora za wykonanie i zapis wyniku;
  • postępowanie po stwierdzeniu braku lub utraty kompetencji.

Część praktyczna:

  • analiza przykładowej karty kompetencji operatora;
  • przygotowanie kryteriów dopuszczenia personelu do wykonywania badania;
  • omówienie przypadku wykonania badania przez osobę bez aktualnych uprawnień;
  • opracowanie działań po stwierdzeniu braku kompetencji operatora.
Temat 8. Nowe obszary zastosowania i kierunki rozwoju diagnostyki POCT [30 minut]

Zakres merytoryczny:

  • rozwój POCT poza środowiskiem szpitalnym;
  • zastosowanie badań w podstawowej opiece zdrowotnej, ambulatoryjnej opiece specjalistycznej, ratownictwie medycznym i opiece domowej;
  • wpływ POCT na skrócenie ścieżki diagnostycznej;
  • organizacja nadzoru nad badaniami wykonywanymi w jednostkach oddalonych od laboratorium;
  • wyzwania związane z wykonywaniem badań przez personel o różnym przygotowaniu zawodowym;
  • zastosowanie POCT w zdarzeniach masowych, katastrofach, działaniach wojennych i medycynie pola walki;
  • dobór badań do poziomu zabezpieczenia medycznego i warunków środowiskowych;
  • wpływ temperatury, wilgotności, transportu, ograniczonego zasilania i łączności na wiarygodność badań;
  • mobilne i przenośne systemy diagnostyczne;
  • zdalny nadzór nad urządzeniami, operatorami i kontrolą jakości;
  • integracja wyników z dokumentacją elektroniczną i systemami telemedycznymi;
  • rola diagnosty laboratoryjnego w ocenie i wdrażaniu nowych technologii;
  • kryteria oceny korzyści klinicznej, organizacyjnej i jakościowej nowych rozwiązań.

Część praktyczna:

  • opracowanie modelu organizacji POCT w placówce podstawowej opieki zdrowotnej;
  • dobór panelu badań dla zespołu ratownictwa medycznego lub mobilnego punktu medycznego;
  • analiza wykonywania badań przy ograniczonym dostępie do laboratorium, zasilania i systemów informatycznych;
  • identyfikacja ryzyk związanych z transportem i przechowywaniem urządzeń oraz odczynników;
  • przygotowanie planu awaryjnego na wypadek braku łączności lub uszkodzenia urządzenia;
  • ocena nowej technologii pod względem przydatności klinicznej, jakości, kosztów i możliwości objęcia nadzorem.
Efekty nauki:
1. Wiedza

Osoba uczestnicząca:

  • wymienia podstawowe wymagania prawne i organizacyjne dotyczące badań POCT oraz przyporządkowuje zadania podmiotowi leczniczemu, medycznemu laboratorium diagnostycznemu, osobom koordynującym i osobom należącym do zespołu do spraw POCT;
  • wyjaśnia znaczenie kliniczne badań POCT oraz rozróżnia ich korzyści, ograniczenia i ryzyka;
  • wyjaśnia etapy oceny potrzeby, wyboru i wdrażania badania POCT, z uwzględnieniem wymagań klinicznych, jakościowych, organizacyjnych, informatycznych i ekonomicznych;
  • rozróżnia walidację i weryfikację procedury badawczej oraz wskazuje parametry i kryteria oceny poprzedzającej dopuszczenie urządzenia do użytkowania;
  • opisuje zasady wewnętrznej kontroli jakości, zewnętrznej oceny jakości oraz postępowania po uzyskaniu wyniku nieakceptowalnego;
  • wymienia wymagane elementy dokumentacji, zapisów i identyfikowalności procesu POCT oraz klasyfikuje błędy przedanalityczne, analityczne i poanalityczne;
  • wyjaśnia zasady szkolenia, okresowej oceny kompetencji oraz zarządzania dostępem operatorów do urządzeń POCT;
  • charakteryzuje nowe obszary zastosowania POCT oraz czynniki środowiskowe, techniczne i organizacyjne wpływające na wiarygodność badań wykonywanych poza laboratorium.
2. Umiejętności

Osoba uczestnicząca:

  • ocenia zasadność wdrożenia badania POCT i dobiera urządzenie do potrzeb klinicznych, populacji pacjentów oraz warunków organizacyjnych;
  • opracowuje podstawowy schemat procedury POCT oraz dobiera wymagane instrukcje, formularze, rejestry i zapisy;
  • planuje podstawowy zakres weryfikacji metody oznaczania/systemu pomiarowego, dobiera właściwe parametry analityczne i kryteria akceptacji, interpretuje wyniki oceny oraz formułuje decyzję o dopuszczeniu metody do stosowania;
  • dobiera zasady i częstotliwość kontroli jakości do rodzaju badania oraz interpretuje wyniki wewnętrznej i zewnętrznej kontroli jakości względem ustalonych kryteriów akceptacji;
  • identyfikuje niezgodności, opracowuje zasady zgłaszania niezgodności, analizuje ich możliwe przyczyny, dobiera działania korygujące i ocenia sposób sprawdzenia ich skuteczności;
  • ocenia prawidłowość procesu badania POCT od identyfikacji pacjenta do raportowania wyniku, w tym kompletność sprawozdania, komentarz do wyniku i dobór kodu LOINC;
  • opracowuje podstawowy plan szkolenia operatorów, kryteria nadania uprawnień oraz sposób okresowej oceny kompetencji;
  • komunikuje problemy jakościowe, wyniki krytyczne i proponowane działania naprawcze w sposób rzeczowy, udokumentowany i wspierający współpracę interdyscyplinarną;
  • projektuje podstawowe zasady organizacji i nadzoru nad POCT w jednostce oddalonej od laboratorium oraz przygotowuje działania awaryjne na wypadek ograniczeń środowiskowych, technicznych lub informatycznych.
3. Kompetencje społeczne

Osoba uczestnicząca:

  • wykazuje gotowość do odpowiedzialnego wykonywania i nadzorowania badań POCT z uwzględnieniem bezpieczeństwa pacjenta, granic własnych kompetencji oraz obowiązujących procedur;
  • wykazuje gotowość do współpracy z osobami wykonującymi zawód diagnosty laboratoryjnego, lekarza, pielęgniarki, ratownika medycznego i personelem zarządzającym oraz do respektowania uzgodnionego podziału odpowiedzialności;
  • wykazuje gotowość do niezwłocznego zgłaszania i dokumentowania niezgodności, podejmowania działań ograniczających ryzyko oraz wspierania kultury jakości i bezpieczeństwa;
  • wykazuje gotowość do systematycznego aktualizowania własnej wiedzy i umiejętności, doskonalenia kompetencji operatorów oraz inicjowania usprawnień systemu POCT.

Ta strona używa plików cookie.

Więcej szczegółów w naszej Polityce Cookies
Rozumiem