W module omówione zostaną następujące zagadnienia:

1. Faza przedanalityczna – przygotowanie osoby badanej i postępowanie z materiałem biologicznym do badań laboratoryjnych w diagnostyce zdrowia kobiety.
   1. Przygotowanie osoby badanej do badań laboratoryjnych w zakresie diagnostyki hormonalnej z uwzględnieniem: wieku, fazy cyklu miesiączkowego, pora pobrania oraz rytmu dobowego wydzielania hormonów, stresu, leków, suplementów diety;
   2. Znaczenie informacji klinicznych przekazywanych na skierowaniu do badania, z uwzględnieniem wieku, ciąży, statusu menopauzalnego;
   3. Specyfika badań genetycznych – dobór materiału biologicznego, jego identyfikowalność, unikatowość, jakość i stabilność;
   4. Pobieranie materiału biologicznego oraz najczęstsze niezgodności związane z jego pobraniem i jakością.
   5. Zasady transportu i przechowywania materiału.
2. Faza analityczna – dobór metod laboratoryjnych w diagnostyce zdrowia kobiety.
   1. Metody oznaczania hormonów, możliwości diagnostyczne, wskazania, ograniczenia i interferencje wpływające na wiarygodność wyników.
   2. Metody diagnostyki genetycznej wykorzystywane w diagnostyce zdrowia kobiety - ich zastosowanie oraz ograniczenia w zależności od problemu klinicznego.
   3. Znaczenie walidacji metod, kontroli jakości oraz zapewnienia jakości badań laboratoryjnych.
   4. Standaryzacja identyfikacji badań laboratoryjnych z wykorzystaniem systemu LOINC (Logical Observation Identifiers Names and Codes) oraz jego praktyczne zastosowanie.
3. Faza poanalityczna
   1. Zasady laboratoryjnej interpretacji wyników z uwzględnieniem danych klinicznych, stanu fizjologicznego osoby badanej, stosowanego leczenia oraz ograniczeń zastosowanej metody badawczej.
   2. Identyfikacja wyników wymagających weryfikacji, potwierdzenia, rozszerzenia diagnostyki laboratoryjnej.
   3. Zasady formułowania komentarzy laboratoryjnych oraz ich znaczenie we wspieraniu prawidłowej interpretacji wyników.
4. Laboratoryjna porada diagnostyczna
   1. Zasady opracowywania i dokumentowania laboratoryjnej porady diagnostycznej oraz rola diagnosty laboratoryjnego w tym procesie.
   2. Rekomendowanie działań wspierających dalszy proces diagnostyczny, w tym badań uzupełniających, potwierdzających oraz metod alternatywnych.

W module omawiane będą następujące zagadnienia:

1. Podstawy rozwoju embrionalnego narządów płciowych i funkcji gonad, z uwzględnieniem steroidogenezy hormonów płciowych.
2. Diagnostyka zaburzeń osi podwzgórze – przysadka - gonada w okresie dzieciństwa i adolescencji.
   1. Niezróżnicowany rozwój płciowy (DSD/VSD) – na wybranych przykładach:
      1. Zespół Turnera (mozaiki, aberracje strukturalne chromosomu X),
      2. Wrodzony przerost nadnerczy,
      3. Zespół całkowitej niewrażliwości na androgeny,
      4. Zespół Swyera,
      5. Zespół Frasier/Denys-Drash.
   2. Przedwczesne i opóźnione dojrzewanie płciowe – algorytmy diagnostyczne.
3. Przedwczesna niedoczynność jajników (POI - premature ovarian insufficiency).
4. Dobór i interpretacja badań hormonalnych, cytogenetycznych i molekularnych w kontekście obrazu klinicznego.
5. Studium przypadku.
   1. Osoba z zatrzymaniem pokwitania i hipogonadyzmem hipergonadotropowym
      1. Dane kliniczne – przedstawienie obrazu klinicznego, omówienie wyników badań podmiotowych (zebranego wywiadu) i przedmiotowych;
      2. Algorytm postępowania diagnostycznego: badania podstawowe, uzupełniające, diagnostyka różnicowa.
      3. Laboratoryjne monitorowanie parametrów w zakresie właściwym dla medycyny laboratoryjnej;
      4. Laboratoryjna interpretacja wyników badań wraz z poradą diagnostyczną;

W module omawiane będą następujące zagadnienia:

1. Regulacja hormonalna cyklu miesiączkowego.
   1. Oś podwzgórze–przysadka–jajnik jako układ sprzężeń zwrotnych.
2. Diagnostyka laboratoryjna zaburzeń miesiączkowania.
   1. Algorytmy diagnostyczne pierwotnego i wtórnego braku miesiączki.
   2. Diagnostyka wydłużonych, nieregularnych i bezowulacyjnych cykli miesiączkowych.
   3. Różnicowanie zaburzeń miesiączkowania z uwzględnieniem hipogonadyzmu hipogonadotropowego i hipergonadotropowego.
3. Diagnostyka laboratoryjna wybranych zaburzeń zdrowia reprodukcyjnego:
   1. Zespół policystycznych jajników (PCOS) obecnie (PMOS – polyendocrine metabolic ovarian syndrome) – kryteria rozpoznania, diagnostyka hiperandrogenizmu, ocena ryzyka metabolicznego.
   2. Hiperprolaktynemia.
   3. Zaburzenia czynności tarczycy wpływające na funkcje rozrodcze.
4. Profilaktyka i wczesne wykrywanie raka szyjki macicy.
   1. Realizacja programu profilaktyki raka szyjki macicy zgodnie z obowiązującymi przepisami i rekomendacjami.
   2. Zasady wykonywania badań przesiewowych oraz laboratoryjnej interpretacji i raportowania wyników.
   3. Postępowanie diagnostyczne w przypadku nieprawidłowych wyników badań przesiewowych oraz podejrzenia zmian przednowotworowych lub nowotworowych.
5. Studium przypadku
   1. Osoba z wtórnym brakiem miesiączki i hiperandrogenizmem
      1. Dane kliniczne – przedstawienie obrazu klinicznego, omówienie wyników badań podmiotowych (zebranego wywiadu) i przedmiotowych.
      2. Algorytm postępowania diagnostycznego: badania podstawowe, uzupełniające, diagnostyka różnicowa.
      3. Laboratoryjna interpretacja wyniku wraz z poradą diagnostyczną.

W module omawiane będą następujące zagadnienia:

1. Laboratoryjna diagnostyka płodności kobiety: ocena owulacji, ocena rezerwy jajnikowej, możliwości i ograniczenia stosowanych badań.
2. Laboratoryjna diagnostyka niepowodzeń rozrodu: miejsce badań hormonalnych, immunologicznych i genetycznych, zasady racjonalnego doboru badań w poronieniach nawracających.
3. Diagnostyka genetyczna w niepłodności i niepowodzeniach rozrodu: wskazania do badania materiału z poronienia, diagnostyka genetycznych osób planujących potomstwo, możliwości i ograniczenia diagnostyki cytogenetycznej i molekularnej.
4. Miejsce badań genetycznych wykonywanych w związku z procedurami medycznie wspomaganej prokreacji, w tym badań przedimplantacyjnych – wskazania, zakres oraz ograniczenia.
5. Studium przypadku
   1. Osoba z nawracającymi utratami ciąż
      1. Dane kliniczne – przedstawienie obrazu klinicznego, omówienie wyników badań podmiotowych (zebranego wywiadu) i przedmiotowych;
      2. Algorytm postępowania diagnostycznego: etapowy dobór badań.
      3. Laboratoryjna interpretacja wyniku wraz z poradą diagnostyczną.

W module omawiane będą następujące zagadnienia:

1. Badania laboratoryjne w prawidłowej ciąży – zasady doboru i interpretacji na poszczególnych etapach ciąży.
2. Prenatalne badania przesiewowe i diagnostyczne – algorytm wyboru metod, możliwości i ograniczenia.
   1. Test złożony (PAPP-A, wolna β-hCG, NT, CRL) – ocena ryzyka aberracji chromosomowych u płodu z wykorzystaniem parametrów biochemicznych i ultrasonograficznych.
   2. Nieinwazyjne badania prenatalne (NIPT - Non-Invasive Prenatal Testing) –oparte na analizie wolnego płodowego DNA (cffDNA - cell-free fetal DNA) w krwi osoby ciężarnej.
   3. Diagnostyka inwazyjna – badania genetyczne z materiału pobranego metodami: amniopunkcji, kordocentezy i biopsji kosmówki.
3. Laboratoryjna diagnostyka wybranych powikłań ciąży – cukrzyca ciążowa, stan przedrzucawkowy, wewnątrzwątrobowa cholestaza ciężarnych.
4. Diagnostyka wybranych zakażeń z grupy TORCH w ciąży.
5. Studium przypadku
   1. Osoba ciężarna z podejrzeniem stanu przedrzucawkowego
      1. Dane kliniczne – przedstawienie obrazu klinicznego oraz omówienie wyników badania podmiotowego (wywiadu) i przedmiotowego;
      2. Algorytm postępowania diagnostycznego: dobór badań, laboratoryjne monitorowanie i interpretacja wyników;
      3. Współpraca laboratorium z zespołem położniczym oraz zasady przekazywania wyników alarmowych.

W module omawiane będą następujące zagadnienia:

1. Fizjologia transformacji menopauzalnej i stadia starzenia reprodukcyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem perimenopauzy, menopauzy i postmenopauzy.
   1. Kryteria kliniczne i miejsce diagnostyki laboratoryjnej, z uwzględnieniem wskazań i ograniczeń wykonywania badań hormonalnych;
   2. Różnicowanie fizjologicznej menopauzy, wczesnej menopauzy i przedwczesnej niewydolności jajników (POI).
2. Diagnostyka laboratoryjna i diagnostyka różnicowa w okresie menopauzalnym:
   1. Dobór i interpretacja badań hormonalnych oraz badań dodatkowych w zależności od wieku, objawów, obrazu klinicznego oraz diagnostyka różnicowa w przypadku wyników nietypowych.
3. Menopauzalna terapia hormonalna a diagnostyka laboratoryjna, w zakresie badań wykonywanych przed rozpoczęciem terapii oraz w ocenie jej skuteczności.
4. Diagnostyka laboratoryjna w okresie postmenopauzalnym – ocena zaburzeń gospodarki węglowodanowej, lipidowej, ryzyka sercowo-naczyniowego i zaburzeń metabolizmu kostnego (osteoporoza wtórna).
5. Studium przypadku
   1. Osoba po menopauzie z zaburzeniami metabolicznymi i podejrzeniem osteoporozy
      1. Dane kliniczne – przedstawienie obrazu klinicznego oraz omówienie wyników badania podmiotowego (wywiadu) i przedmiotowego.
      2. Algorytm postępowania diagnostycznego - dobór badań laboratoryjnych.
      3. Laboratoryjna interpretacja wyniku wraz z poradą diagnostyczną.

Po ukończeniu szkolenia osoba uczestnicząca:

• zna zasady racjonalnego doboru badań laboratoryjnych w zależności od obrazu klinicznego osoby badanej i wskazania do wykonania badania;
• zna możliwości diagnostyczne oraz ograniczenia badań hormonalnych, biochemicznych, immunologicznych, cytogenetycznych i molekularnych w rozpoznawaniu, różnicowaniu i monitorowaniu zaburzeń oraz chorób związanych ze zdrowiem kobiety;
• zna zasady wpływu fazy przedanalitycznej, analitycznej i poanalitycznej, kontroli jakości badań oraz raportowania i laboratoryjnej interpretacji wyników badań;
• zna aktualne algorytmy diagnostyczne oraz obowiązujące wytyczne i rekomendacje dotyczące diagnostyki omawianych zagadnień z zakresu zaburzeń rozwoju płciowego, problemów reprodukcyjnych, diagnostyki w ciąży, okresu okołomenopauzalnego.

Po ukończeniu szkolenia osoba uczestnicząca:

• zna zasady dobierania badań odpowiednio do wskazania i obrazu klinicznego;
• zna zasady interpretacji wyników badań laboratoryjnych z uwzględnieniem obrazu klinicznego;
• potrafi rozpoznać wyniki wymagające potwierdzenia, weryfikacji lub pogłębienia diagnostyki;
• potrafi wskazać ograniczenia metod diagnostycznych oraz możliwe interferencje wpływające na wiarygodność wyników;
• wskazuje badania uzupełniające oraz przedstawia laboratoryjną interpretację wyników badań oraz formułuje laboratoryjną poradę diagnostyczną.

Po ukończeniu szkolenia osoba uczestnicząca:

• potrafi wykorzystać zdobytą wiedzę i umiejętności w codziennej współpracy z lekarzem oraz pozostałymi członkami zespołu diagnostyczno-terapeutycznego;
• przekazuje informacje dotyczące wyników badań w sposób rzetelny, precyzyjny i dostosowany do odbiorcy;
• komunikuje możliwości i ograniczenia metod diagnostycznych oraz znaczenie uzyskanych wyników dla procesu diagnostycznego;
• przestrzega zasad etyki zawodowej, poufności oraz bezpieczeństwa danych medycznych, ze szczególnym uwzględnieniem danych genetycznych.